Digitalisering bij de overheid
Home
Kennisbank
De waarheid achter d...
Overheid
Blog
Digitalisering en technologie

De waarheid achter digitalisering van de overheid

De overheid investeert aanzienlijk in digitalisering en rapporteert regelmatig over behaalde resultaten. Programma's als het Rijksprogramma voor Duurzaam Digitale Informatiehuishouding lijken te suggereren dat we op de goede weg zijn. Maar de praktijk wijst anders uit. Incidenten als datalekken en slechte dienstverlening bij instanties zoals de Belastingdienst, het UWV en recent bij Bevolkingsonderzoek (laboratorium Clinical Diagnostics) tonen steeds aan dat er nog veel werk aan de winkel is.  

Het probleem: onbewuste onbekwaamheid  

Het probleem ligt vaak dieper dan alleen technische uitdagingen. Veel overheidsorganisaties kampen met een laag bewustzijn over het belang van een goede informatievoorziening. Men is zich vaak niet bewust van de eigen beperkingen op dit gebied. Dit geldt zowel voor de beslissers, als voor de medewerkers. Het gevolg is dat er veel geld wordt gestoken in nieuwe technologieën (de inzet van de juiste technieken, dient als middel en niet als doel), zonder dat de basis op orde is.  

Digitalisering in de overheid is vaak een complex en uitdagend proces. We zien herhaaldelijk dezelfde patronen: 

  • Verouderde systemen: Veel overheidsorganisaties werken met systemen die twintig, dertig of zelfs veertig jaar oud zijn. Deze systemen zijn vaak niet ontworpen voor de eisen van de moderne tijd en zijn moeilijk te koppelen aan nieuwe technologieën. Het kost dan veel tijd en moeite om deze oude systemen te vervangen.
  • Gebrek aan samenwerking: De informatiesystemen van verschillende afdelingen of diensten binnen een gemeente of ministerie zijn vaak niet goed op elkaar afgestemd. Dit leidt tot dubbel werk, fouten en frustratie bij medewerkers en burgers.
  • Weerstand tegen verandering: De overgang naar een digitale manier van werken vereist een cultuuromslag. Medewerkers moeten hun werkwijze aanpassen en nieuwe vaardigheden aanleren. Dit gaat niet vanzelf en er kan weerstand ontstaan.
  • De onvermijdelijke gevolgen: De problemen die ontstaan door een slechte informatievoorziening hebben directe gevolgen voor de burger. Denk aan de Belastingdienst die in opspraak kwam door de toeslagenaffaire, of het UWV waar burgers naar de rechter stappen vanwege problemen met hun dossiers. Dit soort incidenten schaden niet alleen het vertrouwen van de burger in de overheid, maar ook de reputatie van de overheid zelf. 

De rol van de IV-professional: van probleemoplosser naar probleemvoorkomer

De IV-professional is de onmisbare schakel tussen de organisatie en de technologie. Hij of zij begrijpt de complexiteit van de informatievoorziening en kan de brug slaan tussen de operatie en de IT. Maar in de praktijk zien we vaak een mismatch tussen de positie van de IV-professional en de behoeften van de organisatie. 

  • Hoe het vaak gaat: IV-professionals worden vaak pas in een laat stadium bij projecten betrokken, wanneer beslissingen al genomen zijn. Hierdoor kunnen ze alleen nog maar de gaten vullen of problemen oplossen die al zijn ontstaan. Hun kennis wordt onvoldoende benut.
  • Hoe het ideaal zou zijn: In een ideale situatie is de IV-professional een strategische partner die al vanaf het begin meedenkt over beleid en projecten. Hij of zij vertaalt de behoeften van de organisatie naar IT-oplossingen en zorgt ervoor dat de informatiehuishouding op orde is. De IV-professional is dan niet langer een probleemoplosser, maar een probleemvoorkomer. 

Investeren in vooruitgang

De overheid zal naast investeren in technologie, ook moeten investeren in de juiste mensen en processen. Het is essentieel om de kennis en vaardigheden van medewerkers te vergroten en de cultuur te veranderen.

Het is daarom belangrijk om inzicht te krijgen in het niveau van de informatiehuishouding. Want zonder te weten waar je staat, is het onmogelijk om de juiste koers naar verbetering uit te stippelen.

Een aantal voorbeelden van waar je aan moet denken: Processen moeten in kaart gebracht zijn, er moet inzichtelijk gemaakt worden waar de optimalisatie nodig is. Er moet inzicht zijn stakeholders en afhankelijkheden tussen afdelingen en organisaties. En medewerkers moeten getraind worden om mee te kunnen bewegen in de beoogde verandering. En dat zijn nog maar een aantal relevante zaken.

Het niveau van de IV-professionals speelt een belangrijke rol in het geheel. Het is aan hem of haar om te adviseren, begeleiden en vertalen.

Volwassenheidsniveau in kaart brengen

Wij geloven in een aanpak van onderaf. Voordat je aan de slag gaat met plannen en verbeteren, is weten op welk niveau jouw IV-organisatie zich bevind onmisbaar voor succesvolle ontwikkeling. Wij maken gebruik van een uitgebreide methode om te meten wat het volwassenheidsniveau van de informatievoorziening is. Op basis van die meting kunnen wij samen met je organisatie concrete stappen bepalen om naar het volgende niveau te komen. Liever zelf aan de slag? Met de juiste workshops stomen wij teams klaar om zelf met die optimalisatie aan de slag te gaan.

Wat kan onze hulp voor jouw organisatie beteken?  

  • Inzicht: We bieden inzicht in de huidige staat van de informatievoorziening. 
  • Advies: We geven concrete advies, van 'wat', naar 'hoe'. 
  • Workshops: We organiseren workshops, passend op taak, rol en verantwoordelijkheden, om de kennis over digitale ontwikkelingen te vergroten. 
  • Begeleiding: We begeleiden teams of verantwoordelijke bij de implementatie van verbetermaatregelen (en het geven van het goede voorbeeld in de uitvoering).  
Jasper_adviesgesprek_cta-footer

Onze experts geven advies over jouw vraagstuk

Iedere (overheid)organisatie is anders. En ieder niveau of vraagstuk is anders. Onze experts denken mee over de juiste stappen voor jouw organisatie. Neem vrijblijvend contact op om te kijken wat we voor je kunnen betekenen. 

Relevante artikelen

FI Samenwerken en overleg
Zorg

Download: Service Level Agreement (SLA) template

FI Man met laptop
Zorg

Download: Rolbeschrijving keyuser

FI Debby boekenkast
Onderwijs

Download: E-book: De IV-balanscirkel

FI Overleg
Zorg

Download: Informatiebeveiliging voor Functioneel Beheerders

FI Man met laptop
Zorg

Wat is functioneel beheer in het Engels?

Zitten op bank
Onderwijs

Download: 8 tips voor effectief timemanagement

Is AI een kans of bedreiging Blog afbeelding
Onderwijs

AI en functioneel beheer: kans of bedreiging?

Privacy slot en hand
Overheid

Wat is privacywetgeving?

FI Man met laptop
Onderwijs

Download: Centraal of decentraal functioneel beheer?

Laptop van achteren rosanne 3
Zorg

Wat is de Algemene Verordening Gegevensbescherming?

FI Samenwerken en overleg
Onderwijs

Scrum en informatiemanagement: geen tegenstelling maar versterking

Aan het werk jasper
Onderwijs

Inrichten Functioneel Beheer, begin bij 'de bodem...'! (1 van 3)

Overleg arjen
Zorg

Non-functionals? Ook gij Functioneel Beheerder!

FI Man met laptop
Zorg

1e lijns helpdesk? Functioneel beheer!

FI Samenwerken en overleg
Onderwijs

Download: ASL® en BiSL® in een AGILE-omgeving

FI Overleg wandelgang
Onderwijs

Waarom taalgebruik belangrijk is in informatiemanagement

FI Remco en Ruben op de bank
Onderwijs

Cultuurverandering: Hoe krijg je alle neuzen dezelfde kant op?

FI Man met laptop
Overheid

Download: Functioneel beheer en informatiemanagement bij Gemeenten: BiSL als hulpmiddel

Hand schudden
Onderwijs

Élke verandering heeft impact op je informatievoorziening

FI Overleg
Onderwijs

Functioneel Beheer en de grenzen van haar dienstverlening

FI Samenwerken en overleg
Onderwijs

Inrichten functioneel beheer, begin bij 'de bodem...'! (2 van 3)

FI Samenwerken en overleg
Onderwijs

Inrichten functioneel beheer, begin bij 'de bodem...'! (3 van 3)

Werken achter laptop jeroen
Onderwijs

3 tips tegen phishing voor Functioneel Beheer

FI Man met laptop
Onderwijs

Functioneel Beheerder toegang tot productiedata?

FI Samenwerken en overleg
Onderwijs

Gebruik ADKAR voor wijzigingsbeheer en verandermanagement

FI rapporten bespreken
Onderwijs

Ken het verschil tussen datagedreven en dataondersteunend

Samenwerken bank lisa debby
Overheid

De Woo: alles wat je erover wilt weten

FI Armen over elkaar
Onderwijs

Salaris van een Functioneel Beheerder

FI Overleg
Onderwijs

Stakeholdermanagement

FI Dames overleg
Onderwijs

De toegevoegde waarde van de Informatiemanager

FI Samenwerken en overleg
Onderwijs

Functioneel Beheer: het verleden, heden en de toekomst

Hand schudden
Onderwijs

Voorwaarden voor de Functioneel Beheerder

FI Overleg
Onderwijs

Waarom moeilijk doen, als het samen kan?

FI Lachende man
Onderwijs

Weet wanneer je medewerkers motivatie verliezen

FI Armen over elkaar
Onderwijs

Hoe informatiemanagement bijdraagt aan intrinsieke motivatie

FI Overleg
Zorg

Succesvol functioneel beheer: positionering, mandaat en mensen

FI Overleg wandelgang
Onderwijs

Zo verandert de rol van functioneel beheer

FI rapporten bespreken
Onderwijs

Download: Verbeter Business IT Alignment met het 9-vlaksmodel

FI Man met laptop
Onderwijs

Vier rollen binnen Strategisch Informatiemanagement

FI Man met laptop
Onderwijs

Download: E-book: Het IV-ecosysteem

FI Lachende man
Onderwijs

Wat als jouw medewerkers niet gemotiveerd zijn?

Jasper_adviesgesprek_cta-footer
Onderwijs

Salaris van een informatiemanager

FI dokter met ipad
Onderwijs

Download: Naar een ICT-regieorganisatie

FI Dames overleg
Onderwijs

De toekomst van de functioneel beheerder

FI Armen over elkaar
Onderwijs

Download: Wat doet een informatiemanager?

FI Overleg
Onderwijs

Download: De drie dimensies van functioneel beheer

FI rapporten bespreken
Onderwijs

Download: Stappenplan dag- en weekstart

Overleg jeroen kim2
Zorg

Functioneel Beheer: inhoud versus regie

Aan het werk rowan
Zorg

Download: Informatiemanagement in kaart (9 vlaks model Rik Maes)

Werken achter laptop jeroen
Onderwijs

Leidinggeven aan een functioneel beheer team

FI Debby boekenkast
Onderwijs

Download: Samenvatting BiSL inclusief MindMap

Post its in camera kijkend myrthe
Zorg

Non-functional requirements voor een blije organisatie

Featured image hubspot 2
Onderwijs

6 manieren om phishing te herkennen

FI Lachende man
Onderwijs

Download: Checklist Service Level Agreement (SLA)

Werkvorm schrijven myrthe
Zorg

Download: Sjabloon functioneel ontwerp

Kennisbank SLA PDC DAP
Zorg

Download: Template voor SLA, DAP en PDC

FI Overleg
Onderwijs

Bereid je voor op de toekomst van informatiemanagement

FI dokter met ipad
Onderwijs

Download: Sjabloon vaardighedenmatrix

FI Armen over elkaar
Onderwijs

Informatiebeveiliging: Zo zet je een sterke basis neer

FI Debby boekenkast
Onderwijs

BiSL voor succesvol informatiemanagement

FI Overleg
Zorg

Wat is ISO 27001? 

FI Armen over elkaar
Onderwijs

Onze ervaring met een datawarehouse

FI Remco en Ruben op de bank
Zorg

8 phishing vormen die elke informatieprofessional moet kennen

FI Overleg
Onderwijs

Download: EXIN - Information Management

Hand schudden
Onderwijs

Download: Optimaliseer je regievoering bij IT-outsourcing

Projectmanagement
Zorg

Projectmanagement met PRINCE2: zorg voor beheersbare verandering

Provincies Nederland
Overheid

Informatiemanagement bij gemeenten: knelpunten en oplossingen

FI Jasper achter laptop
Zorg

Download: Zo maak je SLA's en DAP's werkbaar

FI Gegevensbescherming
Zorg

De AVG in 2025: waar staan we?

Werkend kijkend in camera immanuel
Overheid

Download: Een veilige informatievoorziening, waar begin je?

FI Gegevensbescherming
Zorg

Wat is informatiebeveiliging?

FI Lachende man
Zorg

Download: Woordenlijst van een IV-professional

Samenwerken
Zorg

Functioneel beheer versus Business Analyse

Socrates op gele sneakers
Zorg

De waarde van een Socratische houding voor IV-professionals

FI IVM op strategie tactiek en operatie
Zorg

Informatiemanagement: onmisbaar op operationeel, tactisch en strategisch niveau

Samenwerken
Zorg

Het ravijnjaar 2028: meer dan een financieel probleem

Zorg

Wat bedoelen we met digitale transformatie op ICT-kosten?

Zorg

Voldoet jouw organisatie aan de AVG? Zo krijg je inzicht en grip

Overheid

De Woo: Hoe ga je er mee om als IV-professional?

Digitalisering bij de overheid
Overheid

De waarheid achter digitalisering van de overheid

Leraren bespreken leerdata
Zorg

Werken met de privacywet (AVG/GDPR): uitdagingen in de praktijk

Reactief naar proactief
Zorg

Van ad hoc functioneel beheer naar proactief beheer en regie

Data
Zorg

Whitepaper: Waarom data in afdelingen blijft hangen en hoe dat innovatie en efficiëntie belemmert

AI
Overheid

AI bij de overheid: van hype naar regie

Zit er genoeg SLA in mijn Saa S
Zorg

Zit er genoeg SLA in mijn SaaS?

AI en de rijksoverheid
Overheid

Whitepaper: AI en de Rijksoverheid

Privacy slotje op laptop
Zorg

Functionaris gegevensbescherming die ook de privacy regelt: zegen of valkuil?

Featured image website 2
Overheid

Digitalisering is geen toverstaf, maar topsport voor iedereen

Applicatie kiezen
Zorg

Een nieuwe applicatie kiezen: zo pak je dat aan

Stop met praten over digitalisering
Overheid

Stop met praten over digitalisering, begin met sturen op uitvoering

FI Armen over elkaar
Zorg

Een strategisch beleid voor informatie- en gegevensbeheer: het fundament van de organisatie

Bekijk alle artikelen